۹ اوت ۲۰۲۶ - مطالعۀ منتشر شده در نشریۀ  Medicineنشان می‌دهد که احتمال بهبود «استئاتوهپاتیت مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک (MASH) » با مصرف سماگلوتاید، بیش از دو برابرِ گروه دارونما است. با وجود اینکه سماگلوتاید به‌طور مؤثری باعث کاهش التهاب کبدی می‌شود، اما تأثیر قطعی و ثابتی در بهبود یا تشدید فیبروز کبدی نشان نداده است که این امر بیانگر شکاف موجود در مسیر معکوس‌سازی اسکارهای مزمن کبدی است. پژوهشگران بر لزوم انجام مطالعات طولانی‌مدت‌تر و اتخاذ راهبردهای درمانی ترکیبی برای دستیابی به بهبود معنادار در فیبروز بیماران مبتلا به  MASHتأکید کردند.

بیماری کبد چرب مرتبط با اختلال عملکرد متابولیک (MASLD) که پیش‌تر با نام بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) شناخته می‌شد، به همراه فرم التهابی پیشرفته آن یعنی MASH، از دلایل اصلی بیماری‌های مزمن کبدی در سراسر جهان هستند. علی‌رغم افزایش بار این بیماری، درمان‌های دارویی مؤثر همچنان محدودند. برای ارزیابی پتانسیل درمانی سماگلوتاید (یک آگونیست گیرنده GLP-1 که به‌طور گسترده برای دیابت نوع ۲ و چاقی تجویز می‌شود)، گروهی از پژوهشگران به سرپرستی سلیمان خان از بخش پزشکی «کالج پزشکی خیبر» در پیشاور پاکستان، یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل از کارآزمایی‌های بالینی تصادفی‌سازی‌شده و کنترل‌شده با دارونما انجام دادند.

پژوهشگران با استفاده از چارچوب GRADE، شواهد موجود را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد که سماگلوتاید احتمال بهبود  MASHرا، بدون تشدید فیبروز کبدی، نسبت به دارونما بیش از دو برابر کرده است. همچنین، این دارو به‌طور معناداری سطح آنزیم‌های کبدی از جمله آسپارتات آمینوترانسفراز (AST) را کاهش داد که نشان‌دهنده بهبود التهاب کبد است.

یافته‌های کلیدی این مطالعه عبارت‌اند از:

·  سماگلوتاید احتمال بهبود  MASHرا بدون پیشرفت فیبروز، نسبت به دارونما بیش از دو برابر کرد.

·  سطح آنزیم‌های کبدی از جمله  ASTپس از درمان به‌طور معناداری کاهش یافت.

·  بهبود در مرحله فیبروز کبدی از نظر آماری معنادار نبود، اگرچه روند کلی به‌نفع سماگلوتاید بود.

·  بیماران دریافت‌کننده سماگلوتاید، کاهش وزن قابل‌توجه و افت معنادار هموگلوبین گلیکوزیله (HbA1c) را تجربه کردند.

·  عوارض گوارشی و قطع درمان در گروه سماگلوتاید نسبت به دارونما بیشتر بود.

·  نرخ عوارض جانبی جدی در هر دو گروه سماگلوتاید و دارونما مشابه بود.

پژوهشگران خاطرنشان کردند که اگرچه سماگلوتاید باعث بهبود استئاتوهپاتیت و سلامت متابولیک می‌شود، تأثیر آن بر معکوس‌سازی فیبروز کبدی همچنان نامشخص است. آن‌ها به محدودیت‌هایی از جمله کوتاه بودن دوره کارآزمایی‌ها (۴۸ تا ۷۲ هفته) اشاره کردند که مانع از ارزیابی پیامدهای طولانی‌مدت مانند سیروز و مرگ‌ومیرهای مرتبط با کبد می‌شود. همچنین، تفاوت در دوزهای مصرفی سماگلوتاید، مداخلات سبک زندگی و تفاوت در جمعیت‌های مورد مطالعه، می‌تواند قابلیت تعمیم‌پذیری یافته‌ها را محدود کند.

در نهایت، محققان نتیجه­گیری کردند که سماگلوتاید درمانی نویدبخش برای MASH، به‌ویژه در بیماران مبتلا به چاقی یا دیابت نوع ۲ است، اما تأکید کردند که اصلاح سبک زندگی همچنان ضرورت دارد. آن‌ها خواستار مطالعات طولانی‌مدت‌تر و درمان‌های ترکیبی شدند تا مشخص شود آیا دستیابی به معکوس‌سازی معنادار فیبروز امکان‌پذیر است یا خیر.

منبع:

https://medicaldialogues.in/medicine/news/semaglutide-significantly-improves-mash-resolution-but-fibrosis-benefits-remain-limited-study-176312